ZAPRASZAMY CHĘTNYCH DO UDZIAŁU W NASZEJ PRACY KLUBOWEJ JAK

RÓWNIEŻ W NASZYCH RADOŚCIACH

W dniu 15.02.2010r.  Warmiński Klub Katolików, który był kontynuatorem Klubu Inteligencji Katolickiej w Olsztynie, Uchwałą Walnego Zgromadzenia powrócił do nazwy pierwotnej” KLUB  INTELIGENCJI  KATOLICKIEJ w Olsztynie” i postanowieniem Sądu Rejonowego wpisany został do Rejestru Stowarzyszeń.

Do powyższej zmiany zainspirowała nas historia Klubu rzetelnie i naukowo opracowana przez pana Dr Witolda Gieszczyńskiego, profesora i historyka Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych UWM, opublikowana w Wydawnictwie UWM „Echa przeszłości” -  tom VIII/2007.

Poniżej podajemy fragmenty tej publikacji wybrane przez Autora

Dr Witold Gieszczyński

KLUB INTELIGENCJI KATOLICKIEJ W OLSZTYNIE

Ścisłe współdziałanie Kościoła ze środowiskiem inteligencji katolickiej od dawna stanowiło także ważny element działań Kurii Biskupiej diecezji warmińskiej. Od 1974 r. w mieszkaniach prywatnych organizowano regularne spotkania z ówczesnym biskupem warmińskim Janem Obłąkiem, na których „dyskutowano na tematy religijne i aktualnej działalności Kościoła”. Te tzw. czwartkowe spotkania zwykle poprzedzone wspólną agapą stanowiły zalążek przyszłego KIK. Wreszcie 23 września 1980 r. grupa mieszkańców Olsztyna wystąpiła z inicjatywą utworzenia Klubu, ponieważ - jak uznano - „sytuacja gospodarcza i społeczna w kraju wymaga znacznego zaangażowania się katolików w dziele ogólnej odnowy w naszym społeczeństwie i Ojczyźnie”. Podczas spotkania dokonano również wyboru Komitetu Założycielskiego KIK. Trzeba dodać, że inicjatywę powołania Klubu życzliwie poparł ordynariusz diecezji warmińskiej bp Józef Glemp za czym opowiedział się 25 września 1980 r. na posiedzeniu Rady Kapłańskiej. Ponadto w tej intencji 6 października 1980 r. biskup ordynariusz odprawił również Mszę św.

Dążąc do realizacji wspomnianej inicjatywy przedstawiciele Komitetu Założycielskiego złożyli na ręce prezydenta Marka Różyckiego wniosek o zarejestrowanie stowarzyszenia pod nazwą „Klub Inteligencji Katolickiej w Olsztynie”. Do wniosku załączono także listę imienną 35 członków-założycieli Klubu oraz projekt statutu wzorowany na analogicznym dokumencie warszawskiego KIK. Analizując dokumenty archiwalne można odnieść wrażenie, że władze próbowały maksymalnie spowolnić rejestrację olsztyńskiego KIK wynajdując różnego rodzaju uchybienia czy przeszkody natury formalno-prawnej. W końcu jednak 5 grudnia 1980 r. władze wydały decyzję o wpisaniu KIK do rejestru stowarzyszeń. Na tym zakończono etap przygotowawczo-organizacyjny Klubu. Zarejestrowanie KIK miało dla olsztyńskiego środowiska katolików świeckich ogromne znaczenie, ponieważ - co podkreślano w dokumentach programowych - pragnęło ono „trwale uczestniczyć w życiu Kościoła, w zachodzących przemianach społecznych naszego kraju i swoją pracą nieść wszelką pomoc współczesnemu człowiekowi w duchu ewangelicznej sprawiedliwości, miłości, trwałości rodziny, jej scalania i jednoczenia społeczności polskiej z zachowaniem wszelkich praw i godności człowieka”.

Uroczysta inauguracja działalności KIK odbyła się 15 stycznia 1981 r. z udziałem ordynariusza warmińskiego ks. bpa Józefa Glempa oraz księży proboszczów olsztyńskich parafii, a także rektorów WSD „Hosianum”. W przemówieniu programowym prezes Bohdan Bońkowski przedstawił założenia i główne kierunki działania oraz cel powołania Klubu. Po rozwiązaniu się Komitetu Założycielskiego dokonano wyboru nowego Zarządu Klubu oraz członków Komisji Rewizyjnej. Początkowo Klub liczył 30 członków zwyczajnych i około 100 członków uczestników, ponieważ zgodnie ze statutem przyjęto dwurodzajowe członkostwo, jednak jego szeregi szybko rosły. Siedziba KIK mieściła się w domu parafialnym kościoła p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa przy ul. Mickiewicza 10, gdzie proboszczem był ks. Julian Żołnierkiewicz, który z nominacji biskupa warmińskiego został duszpasterzem olsztyńskiego KIK. Podczas uroczystości uchwalono także treść przesłania skierowanego do papieża Jana Pawła II i prymasa Polski, w którym poinformowano o powstaniu KIK w Olsztynie i „zapewniono o przywiązaniu członków Klubu do Kościoła - Jego nauki i hierarchii”. Warto dodać, że wkrótce po tym członkowie KIK otrzymali błogosławieństwo Ojca św. skierowane na ręce ordynariusza warmińskiego.

W ramach olsztyńskiego KIK zorganizowano sześć sekcji: 1/ Kultury Chrześcijańskiej, 2/ Rodziny Katolickiej, 3/ „Wiara i Życie”, 4/ Historii Kościoła i Państwa, 5/ Społeczną, 6/ Programową. Do najważniejszych zadań, jakie stawiali przed sobą członkowie olsztyńskiego KIK zaliczono przyczynianie się do stałego pogłębiania formacji religijnej katolików, pogłębianie wiary w wartość i sens życia, społeczna służba drugiemu człowiekowi, szacunek wobec wykonywanej pracy, podnoszenie moralności życia społecznego ze szczególnym uwzględnieniem problemu trzeźwości narodu, życia małżeńskiego i rodzinnego, oraz życia społecznego, poszanowanie porządku społecznego, który „zapewnia sprawiedliwość i jest zgodny z nauką Chrystusa”. Charakteryzując sytuację wyznaniową w woj. olsztyńskim władze zwracały uwagę na fakt, iż „praca z inteligencją”, w którą osobiście był zaangażowany biskup ordynariusz jest „najważniejszym kierunkiem działań kurii”. Podkreślano również, że niezależnie od działalności KIK, biskup ordynariusz organizował „systematyczne spotkania z przedstawicielami inteligencji wszystkich grup zawodowych”, ponieważ „w przekonaniu biskupa, inteligencja katolicka ma wnieść do działalności Kościoła nowe elementy o charakterze intelektualnym, stać się ośrodkiem doradczym i upowszechniającym wiedzę oraz kształtować wśród wiernych nie tylko duchowe, ale i świadome oraz racjonalne motywacje związków z Kościołem”. Wreszcie z pewnym niepokojem dodawano też, że w działalności KIK „jako przewodni temat przewija się sprawa równości wszystkich obywateli w dostępie do stanowisk publicznych w państwie”.

Jak wynika z zachowanych dokumentów i relacji, wielkim „przeżyciem i szczególnym wsparciem duchowym” dla olsztyńskich działaczy katolickich było spotkanie z ks. kard. Stefanem Wyszyńskim, do którego doszło 13 lutego 1981 r. w Warszawie. Na specjalnej audiencji członkowie Zarządu olsztyńskiego KIK, którym towarzyszył ks. Julian Żołnierkiewicz złożyli na ręce prymasa Polski homagium uzyskując błogosławieństwo na dalszą działalność, która polegała głównie na zaktywizowaniu olsztyńskiego środowiska świeckich katolików, a także podjęciu współpracy z innymi Klubami w kraju. Cyklicznie organizowano spotkania z intelektualistami reprezentującymi katolicką naukę społeczną, wywodzącymi się głównie z kręgów warszawskiego i krakowskiego KIK. W spotkaniach tych aktywnie uczestniczyło liczne grono słuchaczy, przy czym stałą bolączką Klubu były kłopoty lokalowe i finansowe, które w praktyce uniemożliwiały rozwinięcie szerszej działalności. Tym niemniej - jak wynika ze wspomnień Bohdana Bońkowskiego - członkowie olsztyńskiego KIK tylko od marca do października 1981 r. w kościołach parafialnych diecezji warmińskiej podczas niedzielnych Mszy św. wygłosili około dwieście prelekcji. Ponadto w okresie letnim zorganizowano szereg konferencji o tematyce religijno-społecznej m.in. w Węgorzewie, Giżycku i Rucianem. Organizowano również autokarowe pielgrzymki do sanktuariów maryjnych, a także uroczyste akademie z okazji świąt narodowych i kościelnych.

Zgodnie z rygorami stanu wojennego, który wprowadzono 13 grudnia 1981 r. działalność stowarzyszeń w tym także KIK została zawieszona. Formalną decyzję w tej sprawie 15 grudnia 1981 r. wydał wojewoda olsztyński. Skonfiskowano także dokumentację Klubu. W tej sytuacji na niewiele zdały się apele Kościoła kierowane do władz o „reaktywowanie działalności” KIK. Trzeba też dodać, że z apelem o uchylenie decyzji zawieszającej działalność olsztyńskiego Klubu wielokrotnie zwracał się w imieniu jego członków prezes Bohdan Bońkowski. Z jego wspomnień wynika, że pierwsze pismo w tej sprawie wystosował w lipcu 1982 r. jednak otrzymał odpowiedź odmowną z uzasadnieniem, że przepisy stanu wojennego nie pozwalają na odwieszenie Klubu. Podobne próby prezes olsztyńskiego KIK podejmował jeszcze kilkakrotnie w roku następnym. Ostatecznie w 1983 r. władze wojewódzkie poinformowały o rozwiązaniu KIK uzasadniając to tym, że Klub organizował prelekcje, które wygłaszały osoby należące „do wrogich i nielegalnych organizacji, jak KSS KOR, ROPCiO” oraz, że w swojej działalności „tendencyjnie atakował ustawy PRL”.

Jednak lokalne władze konsekwentnie nie zgadzały się na wznowienie działalności Klubu i decyzją prezydenta m. Olsztyna z 7 lipca 1983 r. wykreśliły KIK z rejestru stowarzyszeń. Wprawdzie prezes Bońkowski pismem z 18 lipca 1983 r. odwołał się od tych decyzji uznając je za „wysoko krzywdzące i nieusprawiedliwione”, to jednak wojewoda olsztyński 30 sierpnia 1983 r. wydał polecenie o nie wznawianiu postępowania w tej sprawie i utrzymał w mocy poprzednią decyzję uznając ją jako ostateczną. Ze wspomnień Bohdana Bońkowskiego wynika także, że władze skonfiskowały środki pieniężne znajdujące się na koncie bankowym olsztyńskiego KIK i poinformowały o zniszczeniu dokumentacji Klubu. Wobec nie uzyskania zezwolenia na kontynuowanie działalności członkowie olsztyńskiego KIK powrócili do struktur duszpasterskich. Z dokumentów wynika, że jeszcze latem 1987 r. władze nadal czyniły trudności w sprawie ponownej rejestracji KIK. Dopiero 28 listopada 1988 r. po długich staraniach został zarejestrowany Warmiński Klub Katolików, który działa do chwili obecnej i kontynuuje tradycje olsztyńskiego KIK.